Her köpek farklı bir alanda becerikli…

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Pocket
WhatsApp

Her köpek farklı bir alanda becerikli Köpek sahiplerinin hemen hemen hepsi köpeklerinin dahi olduÄŸuna inanır. Bugüne dek nedense bu konuda çok az sayıda ve dar kapsamlı çalışmalar yapılmış. Ancak son günlerde hız kazanan çalışmalar, köpeklerin gerçekten de oldukça zeki ve bazı açılardan da benzersiz olduÄŸunu gösteriyor. Duke Üniversitesi BiliÅŸsel Sinirbilim Merkezi’nden Brian Hare, köpeklerin biliÅŸsel yetenekleri konusunda en yetkin isimlerden biri. *” Scientific American dergisinin köpek zekâsı konusundaki sorularını yanıtlayan Hare, oldukça ilginç açıklamalarda bulunmuÅŸ: İnsanların köpek aklı ile ilgili en büyük yanılgısı nedir? 
insanlar bazı köpeklerin zeki, bazılarının aptal olduÄŸunu sanır. Oysa zekâ tek boyutlu deÄŸildir; tek tip zekâ yoktur. Farklı köpekler “farklı alanlarda” iyidir. Ne yazık ki bazı köpeklerin kullandığı çok akıllıca stratejiler, biliÅŸÅŸel bir oyun oynanmadıkça anlaşılmaz. Bu da insanların en iyi dostlarının zekâsını hafife aldıkları anlamına gelir. Ayakkabılarınıza salyasını akıtan bir buldog, çok akıllı bir yaratık deÄŸilmiÅŸ gibi görünür. Oysa köpekler, insanoÄŸlunun yanında gezegenin en baÅŸarılı memeli türüdür. 
Köpeklerin iyi olduÄŸu “farklı alanlar” nelerdir? 
Bir tür olarak köpekler bazı alanlarda olağanüstüdür. 
Örneğin insanların hareketlerinden bir şeyler öğrenmek gibi. Benim ilgi alanım, köpeklerin bizleri anlamak ve isteklerimizi yerine getirmek için jestlerimizi nasıl yorumladıkları ile ilgili. 
Fakat diğer hayvanların da akıllı olduklarını biliyoruz. 
Köpekleri farklı yapan nedir? 
Diğer hayvanların da doğa tarafından şekillendirilmiş bir zekây^ahip oldukları tartışılmaz. Köpeğin farklılığı, insanların iletişim amaçlı jestlerini okumaktaki becerileridir. 
Diğer hayvanlar insanların jestlerini köpekler kadar anlayamaz. Bu beceri sayesinde insanların en iyi dostu, en sadık ortağı ve en becerikli yardımcısı olurlar. Ayrıca bu becerinin yardımıyla kendi başlarına çözemeyecekleri problemleri çözerler. 
Köpekler üzerinde denediğiniz esneme testi nedir? 
Esneme bulaşıcıdır. Bir insanın .esnediğini gördünüz zaman siz de otomatikman esnersiniz. Bu bazı köpekler için de geçerlidir. Sahibinin esnediğini gören köpek de esnemeye başlar. Bu basit test ile köpeğiniz ile ilgili pek çok şey öğrenirsiniz. % Köpekler ne kadar empatiktir? Köpekler gerçekten sahiplerinin aklından geçenleri anlarlar mı, yoksa bu yalnızca sahiplerinin hüsnükuruntusu mudur? 
Bilim adamı olarak bir hayvanın empatik olup olmadığını öğrenebileceğimiz bir test henüz tasarlanmış değil. 
Çünkü insanlardaki empati yeteneğini anlamak için tasarladığımız testlerde insanlar ne hissettiklerini bize konuşarak bildirir. Oysa köpekler konuşamaz (veya biz onların ne dediğini henüz anlamıyoruz). 
Fakat köpeklerle aramızda bir baÄŸ olduÄŸu kesin. Bizim jestlerimizi anlama yetenekleri, bizimle uyum içindeymiÅŸ gibi bir görüntü yaratır. Bizim her hareketimizi bu kadar dikkatli izlemeleri kendimizi özel hissetmemizi saÄŸlar. Bir araÅŸtırmaya göre köpekler bizimle vakit geçirmeyi kendi türleriyle vakit geçirmeye tercih eder. Bu da hayvanlarda sık sık görülen bir özellik deÄŸildir. ‘ BaÅŸka bir çalışmaya göre de insanlar köpeklerini okÅŸandıklarında, hem köpeklerde hem de insanlarda oksitosin hormonu düzeyi yükselir. (Ancak, köpekler’de oksitosin hormonunun bir kadın tarafından sevildiklerinde daha fazla arttığı tespit edilmiÅŸ). 
Sizin deyimimizle “kurt olgusu” nedir? Bunun önemi nedir? 
“Kurt olayı”, kurtların Avrupa’ya yayıldıkları dönemde yaÅŸanan evrim tarihimizin ilginç bir öyküsüdür. 1.7 ile 1.9 milyon yıl önce, Buzul ÇaÄŸlarından birinde, Etrüsk kurdu olarak isimlendirilen görece olarak küçük bir kurt, Avrupa’nun dört bir yanına dağılır, insanlar da o dönemlerde Afrika’dan göç etmeye baÅŸlarlar. 
Fakat kurdun Avrupa’daki saltanatı uzun sürmez. Modern insan, dominant bir etobur olarak  diÄŸer büyük etoburları silip süpürmeye baÅŸlar. Köpeklerin ilginç bir bilmece olarak karşımıza çıkması iÅŸte bu yüzdendir. Bazı bilim insanları, modern insanın kurt yavrularını alıp beslediÄŸini ve evcilleÅŸtirdiÄŸini ileri sürer. Ancak bu çok olası deÄŸildir. İnsanların hiçbir zaman kurtlarla dostane bir iliÅŸkisi olmamıştır. Son bin yıl içinde kurtları yok etmeye yönelik giriÅŸimler, kurtları neredeyse ortadan kaldıran bir eyleme dönüşmüştür. 
Bazıları da insanların, evcilleştirilen kurtların av sırasında mükemmel bir yardımcı olduğunu keşfettiğini ve böylece kurtlarla birlikte yaşamaya başladığını iddia eder. 
Fakat kurtlar büyük miktarlarda et yer- bir kurt sürüsü bir günde bir geyik tüketir-. Ayrıca insanlar, kurtların yardımı olmadan da gayet başarılı bir şekilde avlanabiliyordu. 
Yanıtını henüz bilmediÄŸimiz soru ÅŸu: Büyük, kötü kurt bügün koltukta pinekleyen, tembel bir ev köpeÄŸi haline nasıl geldi’ İnsanlar köpek bu hale gelinceye kadar kurtlara rie kadar tahammül göstermiÅŸ olabilir? 
ÇN: Bu sorunun yanıtını öğrenmek isteyenler Brian Hare’in “The Genius ofDogs” kitabını okuyabilir. İpucu olarak ancak ÅŸunu söyleyebiliriz: Evrim sürecinde her zaman en uyumlu kazançlı çıkmaz. Bazen de en sokulgan, en cana yakın olan tür evrimsel bir avantaj yakalar.

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Pocket
WhatsApp

Yeniler

Köşe Yazıları