KEDİLERDEN İNSANLARA BULAŞAN HASTALIKLAR

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Pocket
WhatsApp
Kedi Tırmık Hastalığı
Kedi tırmığı hastalığına enfekte kedilerin tükürüğünde bulunan ve kedi pireleriyle taşınan Bartonella henselae adlı bir bakteri neden olur. Adından da anlaşılacağı gibi bu bakteriyel enfeksiyon genellikle kediden insana tırmalama ile bulaşır, ancak ısırık yaraları yoluyla ve bir kedi bir kişinin açık yaralarını yaladığında da bulaşabilir. Kediler arasında bu bakteri en çok enfekte kedi pirelerinin ısırıklarıyla bulaşır ve bu pirelerin dışkılarında da bulunabilir. Pire dışkıları kedilerde veya insanlarda açık bir yaraya maruz kalırsa enfeksiyon kaynağı olarak hizmet edebilir.
Kedi tırmık hastalığı olan insanlarda genellikle ısırık veya çizik bölgesinde şişlik gelişir. Yara bölgesindeki lenf düğümleri şişebilir ve ağrılı hale gelebilir ve etkilenen kişiler ateş, baş ağrısı, kas ve eklem ağrısı, yorgunluk ve iştahsızlık yaşayabilir.
Sağlıklı yetişkinler genellikle kalıcı bir etki olmaksızın iyileşirler, ancak hastalığın tamamen ortadan kalkması birkaç ay alabilir. Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler, göz, beyin ve kalp enfeksiyonları dahil olmak üzere daha ciddi sonuçlara maruz kalabilir. Şiddetli kedi tırmık hastalığı vakalarının çözülmesi için antibiyotik tedavisi gerekebilir.
Kedilerin yaklaşık %40’ı Bartonella henselae ile enfektedir ancak hastalık belirtisi göstermezler. Antibiyotikler bu kedilerde enfeksiyonu güvenilir bir şekilde tedavi etmez ve şu anda önerilmemektedir. İnsanlar için kedi tırmalaması ve ısırıklardan kaçınmak (ör. çocukların kedilerle sertçe oynamasına izin vermeyerek), kedilerle oynadıktan sonra ellerini yıkamak, pire mücadelesi yapmak ve kedileri evde tutmak, hastalık riskini azaltır. Vakaların çoğu bir yaşın altındaki yavru kedilerle temastan kaynaklandığından, bağışıklığı zayıflamış kişiler bu tür temastan kaçınmalıdır.
Pasteurella multocida
Pasteurella multocida, kedilerin %70-90’ının ağzında bulunan bir bakteridir ve insanlardaki kedi ısırıklarının %50-80’inde tıbbi yardım isteyecek kadar ciddi hale geldiği belirlenmiştir. Bu bakteri ile enfekte kedi ısırıkları, 24-48 saat içinde yara bölgesinde ağrı, şişme ve kızarıklık gelişebilir. Pasteurella ile enfekte kedi ısırığı yaraları, vakaların büyük çoğunluğunda antibiyotik tedavisi ile başarılı bir şekilde tedavi edilir, ancak nadir durumlarda bakterilerin kana geçmesi ve kalp kapakçıklarının enfeksiyonu gibi daha ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Salmonella zehirlenmesi
Salmonella zehirlenmesi, Salmonella adı verilen bir bakteri neden olur ve enfeksiyondan 1-3 gün sonra başlayan ishal, ateş ve mide ağrısına yol açabilir. İnsanlar genellikle az pişmiş tavuk veya yumurta gibi kontamine yiyecekler yiyerek salmonelloza yakalanırlar, ancak hastalığı Salmonella bakterisi taşıyabilen ve dışkılarında geçirebilen enfekte kedilerden kapmak da mümkündür. Salmonellozis genellikle kendi kendine düzelse de bazı kişiler şiddetli ishali veya enfeksiyonun sindirim sistemi dışındaki organlar üzerindeki etkilerini gidermek için tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyar.
Salmonella daha çok çiğ et veya yabani kuşlar ve hayvanlarla beslenen kedilerde bulunur, bu nedenle sahipler, kedileri evde tutarak ve onları pişmiş veya ticari olarak işlenmiş yiyeceklerle besleyerek kendilerinde ve kedilerinde salmonelloz riskini azaltabilirler. Kedi kumlarını veya bahçeyi temizlerken eldiven giymek (dışarıdaki kedilerin toprağa dışkılaması durumunda) ve bu faaliyetlerden sonra elleri iyice yıkamak tavsiye edilir.
Kedilerden İnsanlara Bulaşan Paraziter Enfeksiyonlar
Pireler, kedilerin en yaygın dış parazitleridir ve ısırıkları hem insanlarda hem de kedilerde kaşıntı ve yangıya neden olur. Pireler ayrıca kedi tırmık hastalığı ve diğer zoonoz hastalıklar için vektör görevi görür. Pire istilasına uğramış kediler, tımar sırasında yutulan pirelerden gelen tenyalarla enfekte olurlar. Yaygın olmasa da insanlar yanlışlıkla pireleri yutarak tenyalarla da enfekte olabilir.
Uyuz, Sarcoptes scabiei’nin neden olduğu enfeksiyon, kedi derisinin başka bir zoonoz dış parazitidir. Pire istilası kadar yaygın olmasa da bu akarlar enfekte kedilerden insanlara geçebilir, burada deriye girip kaşıntılı, kabarık lezyonlara neden olurlar. İnsanlarda tedavi genellikle kaşıntıyı azaltmak için topikal merhemlerin kullanılmasını, enfektif evcil hayvanların özenli tedavisini ve kıyafetlerin ve yatakların dikkatlice temizlenmesini içerir.
Yuvarlak kurtlar (Toxocara) ve kancalı kurtlar (Ancylostoma) dahil bazı kedi bağırsak parazitleri de insanlarda hastalığa neden olabilir. Kedi dışkısı ile kontamine olmuş toprakla daha fazla temas olasılıkları nedeniyle çocuklar özellikle risk altındadır. Kedi bağırsak parazitleri ile enfekte çoğu insan hastalık belirtileri göstermese de bazı insanlar hastalanabilir. Çeşitli organları etkileyebilecek potansiyel olarak ciddi bir hastalık olan viseral larva göçü, Toxocara yumurtalarının tüketiminden kaynaklanır (ör. kirli eller ağızla temas ettirilirse). Toxocara larvaları daha sonra karaciğer dahil olmak üzere abdominal organlara veya merkezi sinir sistemine göç edebilir. Viseral larva göçü semptomları ateş, yorgunluk, öksürük, hırıltılı solunum ve karın ağrısını içerebilir.
Oküler larva göçü, Toxocara larvalarının göze göç ederek görsel rahatsızlıklara, anormal göz hareketlerine veya göz ağrısı ve rahatsızlığına neden olduğu bir durum için kullanılan terimdir.
Kaşıntılı bir deri hastalığı olan kutanöz larva göçü, Ancylostoma larvaları ile kontamine olmuş toprakla temastan kaynaklanır. Bu larvalar deri altına nüfuz edebilir ve derinin altına göç ederek sonuçta yangı, kaşıntı ve ağrı ve larvanın göçünü takip eden deride kabarık, kırmızı çizgisel lezyonlar meydana getirebilir.
Yemeklerden önce elleri yıkamak, sebzelerden toprağı temizlemek ve kedi dışkısına maruz kalmayı azaltmak dahil olmak üzere uygun hijyen enfeksiyonu önleyebilir. Yavru kediler için anti-parazit ilaçlar ve yetişkin kediler için yıllık dışkı muayeneleri, çevresel kontaminasyonu ve insan enfeksiyonu riskini azaltabilir.
Kedilerden İnsanlara Bulaşan Mantar Enfeksiyonları
Dermatofitoz (saçkıran) bir grup mantarın neden olduğu deri enfeksiyonudur. Enfekte kediler çoğunlukla çok sayıda hayvanın bulunduğu ortamlardan gelir. Kedilerde saçkıran genellikle deride kuru, gri, pullu bir leke olarak görünür. İnsanlarda, dermatofitoz genellikle yuvarlak, kırmızı, kaşıntılı bir lezyon olarak görünür ve çevresinde bir ölçek halkası bulunur. Lezyonlar, kafa derisi, ayaklar, kasık veya sakal dahil olmak üzere çeşitli yerlerde bulunabilir. Dermatofitoz, enfekte bir hayvanın derisi veya kılları ile doğrudan veya kontamine bir ortamdan temas yoluyla bulaşır. Enfekte kediler derilerinden ve kıllarından sürekli olarak mantar sporları bırakır. Aylarca enfeksiyona neden olabilen bu sporların bir evden yok edilmesi zordur.
Çocuklar özellikle enfeksiyon riski altındadır. Tedavi, lezyonların ciddiyetine ve konumuna bağlı olarak mantar merhemlerin veya oral mantar ilaçların kullanılmasını içerir. Çevresel kirlenmeyi azaltmak için enfekte kediler enfeksiyon kalmayana kadar tedavi edilmeli, ev ve kedinin eşyalar iyice temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.
Kedilerden İnsanlara Bulaşan Protozoal Enfeksiyonlar
Protozoanlar, tek hücreli organizmalardır. Kedilerde ve insanlarda en sık görülen üç protozoal hastalık kriptosporidiyoz, giardiasis ve toksoplazmozdur.
Cryptosporidiosis, hem kedilerde hem de insanlarda ishal, kusma, ateş, karın krampları ve dehidrasyona neden olabilir. Cryptosporidium ile enfekte olmuş kedilerin dışkısıyla doğrudan veya dolaylı temas, bu hastalığın bulaşmasına neden olabilir. Diğer zoonotik hastalıkların çoğunda olduğu gibi, bağışıklığı baskılanmış bireyler en büyük enfeksiyon riski altındadır. Önleyici tedbirler arasında dışkı ile kontamine malzemeyle çalışırken eldiven takmak ve daha sonra elleri yıkamak yer alır.
Giardiasis, mikroskobik parazit Giardia ile enfeksiyondan kaynaklanır. Birçok hayvan türü (kedi dahil), dışkı yoluyla geçen ve genellikle kontamine su kaynakları, yüzeyler veya pişmemiş gıda maddeleri yoluyla diğer hayvanlara ve insanlara yayılan Giardia ile enfeksiyona karşı hassastır.
Giardia enfeksiyonunun semptomları arasında ishal, şişkinlik, karın krampları, mide bulantısı ve dehidrasyon bulunur. Bu durumu tedavi etmek için bir dizi reçeteli ilaç mevcuttur ve enfekte olan çoğu insan sorunsuz bir şekilde iyileşir. İnsanlarda giardiasis vakalarının çoğunun kedilerin neden olduğu enfeksiyonun bir sonucu olarak ortaya çıkmadığını, bunun yerine çiftlik hayvanları veya yaban hayatı tarafından kirlenmiş su veya yiyeceklerin yutulmasıyla ortaya çıktığını anlamak önemlidir.
Toksoplazmoz, parazitik protozoa olan Toxoplasma gondii’den kaynaklanır. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler ve anneler hamilelik sırasında enfekte olan bebekler bu parazitten ağır hastalıklar geliştirebilirler. Bununla birlikte, Toksoplazma ile enfekte olan çoğu insan, açık bir hastalık belirtisi göstermez.
Kediler, enfekte kemirgenleri, kuşları veya başka bir enfekte hayvanın dışkısıyla kontamine olmuş herhangi bir şeyi yiyerek Toksoplazma kapabilir. Enfekte bir kedi, paraziti iki haftaya kadar dışkısında bırakabilir. Dışkıya döküldükten sonra, parazit enfeksiyona yol açmadan önce bir ila beş gün olgunlaşmalıdır.
Bununla birlikte, çevrede aylarca kalabilir ve toprağı, suyu, bahçeleri, kum havuzlarını veya enfekte bir kedinin dışkıladığı herhangi bir yeri kirletmeye devam edebilir. Kedilerle doğrudan temasın bu organizma ile enfeksiyon yayma olasılığı çok düşüktür.
Kediler toksoplazmayı insanlara dışkıları yoluyla bulaştırabilirler, ancak insanlar genellikle az pişmiş veya çiğ et yiyerek veya yıkanmamış veya az pişmiş sebzelerde yanlışlıkla kirli toprağı yiyerek enfekte olurlar. Toksoplazmoz semptomları arasında grip benzeri kas ağrıları ve ateş ve baş ağrısı bulunur. Nadir durumlarda, kafa karışıklığı, nöbetler, kusma veya ishal gibi daha ileri semptomlar görülebilir.
Temel hijyen kuralları, Toxoplasma’nın kedilerden insanlara yayılmasını önleyebilir. Potansiyel olarak kontamine olmuş materyalleri tutarken eldiven giyin (örneğin, bahçede çalışırken veya çöp kutusunu alırken) ve sonrasında ellerinizi yıkadığınızdan emin olun.
Kedilerden İnsanlara Bulaşan Viral Enfeksiyonlar
Kuduz, enfekte bir hayvanın ısırığı yoluyla yayılan viral bir hastalıktır. Çoğu virüs yalnızca kendi doğal konak türlerini enfekte etse de kuduz önemli bir istisnadır. Kediler, merkezi sinir sistemine saldıran ve çeşitli belirtilere neden olan kuduza karşı oldukça hassastır. Kuduz neredeyse her zaman ölümcüldür. İnsanlarda kuduz enfeksiyonları genellikle enfekte bir hayvan bir kişiyi ısırdığında ortaya çıkar. İnsan sağlığını korumak için birçok alanda kanunen kedilere kuduz aşısı yapılması zorunludur.
Kediniz içeride tutulsa bile kuduz aşılarını güncel tutmak önemlidir çünkü kediler ara sıra dışarıda kaçar. Kuduz riskinizi daha da azaltmak için yaban hayatı ve başıboş hayvanlarla temastan kaçının ve bir hayvan tarafından ısırıldıysanız hemen bir doktora görünün.

 

 

KAYNAK;https://hayvanhastanesi.omu.edu.tr/

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Pocket
WhatsApp

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

3 × one =

Yeniler

Köşe Yazıları