İstanbul Veteriner Hekimler Odası Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Prof. Dr. Murat ARSLAN:
“Sadece bilimin bize gösterdiği ve önerdiklerini rehber alarak net bir yol izlemeliyiz.”

Kurumunuzun virüs salgını konusunda ne tür çalışmalar yaptığını özetler misiniz?
Bu tür salgınlarda ülkedeki tüm tarafların üstüne düşeni yapması, salgını en az zararla atlatması için bilgi birikimini kullanması gerekir.
Veteriner hekimlik bir sağlık mesleği olduğu için bir çok alanda çalışma yapmamız gerekti. Bir taraftan toplum sağlığı diğer taraftan hayvan sağlığı açısından önlemler almak ve kamuoyunu bilgilendirme çalışmaları yaptık. Bilindiği gibi hayvanlar açısından en çok sorulan soru bu virüsun hayvanlardan insanlara geçip geçmediği üzerineydi. Hem hayvan severlerden hem de basından gelen sorulara bilimsel çalışmaları baz alarak cevap vermeye çalıştık. Ancak o kadar çok bilgi kirliliği oluştu ki bir süre sonra zamanımızın çoğunu bu iddiaları cevaplanmaya ayırdık. Diğer önemli bir konu ise meslektaşlarımızın bu süreçte hastalarına hizmet verebilmesi için kliniklerimizin açık kalmasını sağlamaktı. Bu amaçla ilgili bakanlıklara zaman kaybetmeden başvurular yapıldı. Meslektaşlarımızın ve hasta yakınlarının risksiz çalışmaları için uyarılar yaptık hazırladığımız görsellerle yönlendirmeye çalıştık. Bu amaçla dünyadaki örnekleri gibi uyarıcı tablolar ve afişler hazırlayarak mesai sırasında dikkat etmeleri gereken noktaları hatırlattık. Diğer taraftan tek sağlık konusunda
önemli bir yeri olan mesleğimizin bu süreçte topluma tanıtılması için sürekli olarak basın bültenleri hazırladık, virolog hocalarımızın basında yer almaları için çaba harcadık. Sokağa çıkma sınırlandırmasında hastalarımızın mağdur olmamaları için muayenehane ve polikliniklerimizin açık kalması için sonuç alan girişimler yaptık.

Korona Virüs ve hayvanlarla etkileşimi hakkında bilimsel bir veri var mı? Bu konuda son gelişmeler nedir?
Daha önce görülen SARS hastalığı etkeninin yarasadan kaynak aldığı içinde bu salgında dikkatler hemen yabani hayvanlara çevrildi. Nitekim bu COVİD 19 virusunun %80 SARS
hastalığını yapan Coronavirusa benzediği, bu nedenle yarasalardan kaynak almış olabileceği iddia edildi. Virusun Çin’de bir yaban hayvanı pazarından alınan yabani hayvandan bulaşmış olacağı tahmini yapıldı, ancak bu durum da henüz kesin değildir. Virüsun evcil hayvanlardan bulaşmasına ilişkin de çok sayıda iddia ortaya atıldı. Ancak bu hastalığın kedi köpek gibi hayvanlardan insanlara geçtiği yönünde elimizde bilimsel bir veri yoktur.
Önce Honkong’ta bir köpekte, sonra Belçika’da kedilerde daha sonra Amerika’da bir kaplanda virusun tespit edildiği bildirildi. Ancak bu üç olguda ortak nokta hepsinin sahiplerinin coronavirüs pozitif olmasıydı. Yani vrüs büyük ihtimalle aerosol yolla sahiplerinden bulaşmıştı. Ancak bu durumda bile bu virusun insana bulaşabileceği iddia edilemez.

Evcil hayvan sahipleri bu salgınla ilgili neler yapmalı? Bu ve benzeri durumlarda hayvanlarının ve kendilerinin sağlıklarını korumak için ne tür önlemler almalı?
Aslında tüm salgınlarda en önemli olan konu yetkililerin bilim adamların üniversitelerin önerdiği şekilde önlemler almalı, halka düşen ise bu önlemlere harfiyen uymalarıdır. Bu olayda gerek ulusal gerekse uluslararası otoritelerin önerileri var. Bunlara uyarak öncelikle kendi kişisel korunma tedbirlerimizi sonra da yanımızdakilerin tedbirlerini almalıyız. Farklı bir uygulama yapmaya gerek bulunmamaktadır. Ancak koronavirus kişiler hayvanlarından bir süre uzak dururlarsa hayvanlarının sağlığı açısından olumlu bir davranış olur. Böyle durumlarda varsa bir yakınının hayvanın beslenme ve diğer fizyolojik ihtiyaçlarında yardımcı
olması yarar sağlar. Günlük dışarı çıkarılan hayvanların tasma ile çıkarılması, eve girerken her ihtimale karşı ayakların sabunlu suyla silinmesi herkesin sağlığı için önemlidir.

Doğada yaşayan hayvanlar, sokak hayvanları, koyun, inek, tavuk benzeri çiftlik, kümes hayvanlarıyla ilgili bir çalışma var mı? Yaşanan salgının bu hayvanlar üzerinde etkileri nedir?
Aslında koronavirus zaten yıllardır bir çok türde bulunmaktadır. Ancak bu etkenler COVİD 19 gibi hastalık yapmamaktır. salgından sonra yapılan çalışmalarda COVİD 19 kanatlılarda ve domuzda hastalık yapmadığı yaban gelinciği ve kedilerde hastalık yapabileceği bildirilmiştir. Ama bu sadece bir bilimsel çalışmadan ibarettir ve genellikle bu çalışmalarda deneysel olarak hastalık etkeni hayvana bulaştırılmaktadır. Burada önemli olan hastalığın evcil hayvanlardan insana bulaşıp bulaşmadığıdır. Elimizdeki mevcut bilgilere göre evcil hayvanlardan insanlara hastalık bulaşmamaktadır.

Klinik sahipleri, veterinerler, hayvan bakıcıları benzeri, hayvanlarla içli dışlı olanlar için korunma önerileriniz nedir? Bu kişiler nelere dikkat etmeli?
Aslında kendileri korona açısından sağlıklılarsa farklı bir uygulama yapmalarına gerek yoktur. Ancak veteriner hekimler muayenehanelerine gelen hasta yakınlarını bireysel
korunma kuralları ve sosyal mesafe kuralını uygulayarak kabul etmeliler. Gerekirse sadece hastayı içeri alarak işlemleri yapmalıdırlar. Bu konuda hasta sahipleri de anlayış göstermeliler, bu durum herkesin yararınadır. Bir süreliğine sadece ertelenemeyecek müdahaleler yapılmalı. Üyelerimize bu süreçte ne yapmaları gerektiği konusu bir tabloyla açıklanmıştır.

En çok karşılaştığınız sorular ve karşılaştığınız sorunlar nelerdir?
En çok karşılaştığımız sorular evcil hayvanlardan insana hastalık geçer mi? sorusu. Hayvanlara farklı bir besleme yapmalı mıyım? Sorunlar ise çok çeşitli. Ülkemiz ilk defa böyle
büyük bir salgınla karşı karşıya kaldı. Doğal refleks olarak herkes insan yaşamına odaklandı. Oysa bu hastalık bir zoonoz, o nedenle öyle ya da böyle hayvanlar töhmet altında kaldı. Bizler bu konuyu önlemekte oldukça zorlandık. Böyle zamanlarda psikolojik zorlanımlar sağlıklı karar vermeyi engelliyor. Bazı vatandaşlar yıllardır beraber yaşadıkları
dostlarını sokağa bıraktı. Bu süreci yönetmek oldukça zorlu geçiyor.
Yine önümüzde özellikle süreç uzadığında sokak hayvanlarının karşı karşıya kalacağı sorunlar ile sebep olabilecekleri toplum sağlığı riskleri konusunda yetkilileri ikna etmekte
oldukça zorlanıyoruz. Maalesef bu olayda olduğu gibi ancak başımıza geldiğinde olayın ciddiyetini idrak ediyoruz. Oysa uyarılara kulak verip önlemler alınsa sorunlar minimum
düzeyde yaşanacaktır.

Kamuoyuna vermek istediğiniz bir mesajınız var mıdır?
Herkesin uyarıları yüzde yüz dikkate alarak, sorunun çözümüne katkı sağlamasını umuyoruz. Bu süreç uzayabilir, sabırlı olup tam bir dayanışma içinde ancak üstesinden gelebiliriz. Sadece bilimin bize gösterdiği ve önerdiklerini rehber alarak net bir yol izlemeliyiz.

İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, İl Müdürü Sn. Ahmet Yavuz Karaca:
“Şu ana kadar evcil hayvanlardan insana bir bulaşma görülmemiştir.”

Koronavirüs ve hayvanlarla etkileşimi hakkında bilimsel bir veri var mı? Bu konuda son gelişmeler nedir?

Bilimsel çalışmalara göre yeni tip koronavirüsün ev ve süs hayvanlarına bulaşma riskinin olmadığı görülmektedir. Bilim dünyası bu konuda birçok çalışma yapmakta olup yeni bir veri elde edildiğinde teşkilat olarak gerekli tüm tedbirler uygulanacaktır.

Evcil hayvan sahipleri bu salgınla ilgili neler yapmalı? Bu ve benzeri durumlarda hayvanlarının ve kendilerinin sağlıklarını korumak için ne tür önlemler almalı?

Öncelikli olarak evde kal kuralına riayet edilmeli, kediler için çok önemli değil ama köpek sahipleri, köpekleri gezdirme ve zorunlu ihtiyaçları için dışarı çıkarttığında sosyal mesafeye dikkat etmeli, diğer ev ve süs hayvanlarının sokak hayvanlarıyla teması engellenmeli, sağlık kontrolü, aşılama ve tedavi için veteriner hekim muayenehane, klinik, poliklinik ve hastanelerine mutlak suretle randevu alınarak gidilmelidir.

Unutulmamalı ki hastalığın hayvanlardan insanlara geçtiği görülmemiştir. O yüzden ailenizin bireyleri gibi evcil hayvanlarınızı da bu hastalıktan korumak gerekiyor.

Doğada yaşayan hayvanlar, sokak hayvanları, koyun inek tavuk benzeri çiftlik, kümes hayvanlarıyla ilgili bir çalışma var mı? Bu kişiler nelere dikkat etmelidir?

Öncelikli olarak hayvan sahiplerinin sosyal mesafeyi koruması önem arz etmektedir, kişisel hijyen, el hijyeni birinci kuraldır. İkinci kural olarak sahip oldukları hayvanlara ilişkin yem, malzeme ve suluk sistemlerine mutlaka eldiven kullanılarak işlem yapılması gerekmektedir.

Doğa ve sokak hayvanları dışındaki hayvanlar sahipli ve kontrollü hayvanlar olup veteriner hekim kontrolünde olduğundan sorun teşkil etmemektedir. Ancak önemli bir önlem olarak diğer hayvan sahipleri ile hayvanların bulunduğu yerlere ve kullanılan malzemelere bir başka kişinin temasının engellenmesi gerekmektedir.

Klinik sahipleri, veteriner hekimler, hayvan bakıcıları benzeri, hayvanlarla içli dışlı olanlar için korunma önerileriniz nedir? Bu kişiler nelere dikkat etmelidir?

Virusun bulaşma gücü yüksek olduğundan ilk olarak insan temasları ortadan kaldırılmalı, mecburi hallerde görüşmeler çok kısa, ara mesafeli ve gerekli önlemleri almak (maske, gözlük, tulum vb.) sureti ile olmalıdır.

Uzun görüşme ve bilgi alışverişleri telefon veya elektronik iletişim sistemi ile olmalı. Buradaki en önemli husus virüsün bulaşma mekanizmasını kırmaktır.

Bulaşma mekanizması iyi bilinmelidir. Bulaşma mekanizması kırılmadıkça alınacak tedbirler uzun zaman alacaktır.

Yapılan inceleme ve denetimlerde veteriner kliniklerinde, veteriner hekimlerimizin gerekli tedbirleri aldığı, hijyen ve temizlik hususlarını en üst seviyede tuttukları, bulaşma mesafelerine önem verdikleri, ev ve süs hayvanları sahiplerini randevu vermek sureti ile insanların bir arada bulunmalarını engelleyici önemli tedbirler aldıkları tespit edilmiştir.

Gerek evlerimizde gerekse işyerlerinde mutlak suretle temiz ve kirli alan oluşturmalı, virüsün bulaşma mekanızmasını ortadan kaldırmalıyız. Bu hususlara yönelik bir süre daha bu tedbirlerin devam etmesi gerektiği yönünde bilgilendirmeler, müdürlüğümüz yetkililerince ilgili alanlara yapılmaktadır.

Hayvan sahipleri ve bakıcılarının da koruyucu giysi giymesi, eldiven ve maskeyle kullanarak bir birileriyle mümkün mertebe ayrı ve dönüşümlü olarak çalışmaları bulaşma riskini ortadan kaldıracaktır.

Kamuoyuna vermek istediğiniz bir mesajınız var mıdır?

Son günlerde Covid-19 hastalığı yüzünden evcil hayvanlardan insanlara bulaşma korkusu oluşmuştur. Şu ana kadar evcil hayvanlardan insana bir bulaşma görülmemiştir. Bu konuda rahat olsunlar.

Burada önemli bir nokta da sokak hayvanları. Malum içinde bulunduğumuz durumdan dolayı çoğu kimse dışarıya çıkamıyor. Sokak hayvanları için elimizden geldiğince yem ve su bırakmaya çalışalım.

Bakanlığımız bu konuda Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü nezdinde girişimler başlatmıştır ve belirli noktalara sokak hayvanları aç kalmasın diye yem ve su bırakmaktadır.

Değerli sektör temsilcilerimiz,

2019 yılını çoğu sektörde olduğu gibi pet sektöründe de oldukça verimli bir şekilde geride bıraktık.

Birçok yeni üretici, ithalatçı sektör firmalarının yenilikçi ve katma değerli ürünleriyle sektöre dahil olması, satış noktalarındaki çeşitliliğe, ürün yelpazesinde derinliğe direkt yansımakla beraber, satış noktalarının sayısının da hem pet shop hem de klinikler anlamında her şehirde ciddi bir artış kat ettiğini görüyoruz. Pet kuaförlerinin, pet otellerin de artık yadsınamaz bir hizmet seçeneği olduğunu, verilen kaliteli hizmetlerle hayvan sahiplerine kendisini kabul ettirdiğini mutlulukla takip ediyoruz.

Üretici firmalarımızın kabına sığmadığı, iç pazarla yetinmeyip yabancı pazarlarda da paylarını ciddi oranda artırmak için çalışmalarını iyice hızlandırdığını hem onların yurtdışı fuar katılımlarından, ziyaretlerinden hem de ihracat satış ve operasyonlarından takdir ederek gözlemliyoruz.
Ulusal Fuarcılık olarak PETZOO fuarlarımızda ilk fuarlarımızdan itibaren hem ulusal hem global pazarlar için sektörümüzü ivmelendirdiğimiz çalışmalarımızın özellikle son senelerde yapılandırdığımız global partnerliklerimiz, işbirliklerimiz, global reklam mecralarının etkin kullanılması, yurtdışı fuar katılımlarımız ve ziyaretçi çalışmalarımız ile özellikle son 2019 İstanbul fuarımızda katılımcılarımızın fuarcılığın profesyonel ziyaretçi başta olmak üzere her yönünü en güzel şekilde tecrübe etmelerini, fuarın 4 gününde de hem ulusal pazardan hem global pazarlardan satın almacılar ve profesyonel noktaların ziyaretleri, TV, Radyo, Outdoor, Basılı Yayın, Internet ve Sosyal Medya mecralarının etkin kullanılması ile son tüketicinin de büyük ilgisi ile oldukça başarılı ve yoğun geçirmelerini sağladık.

2020 yılı 18-21 Haziran tarihleri arasında gerçekleşecek PETZOO Antalya fuarımız ile yine sektör firmalarımızın öncelikli olarak ticari salonda profesyonel ziyaretçiler ile bir araya gelmelerini, komşu ve bölgesel ülkeler öncelikli olarak yabancı pazarların da Akdeniz Evcil Hayvan Ürünleri unvanı ile vurguladığımız Akdeniz’ in en güzel ve en yoğun havayolu trafiğine sahip yerlerinden biri olan Antalya’ da ticari bir platformda buluşturmayı hedefledik. Antalya ve yaz dönemi tercihimiz ile yerli ve yabancı ziyaretçilerimizin fuar ve fuar haftasınca bayi toplantıları ve kısa bir tatil keyfi imkanı veren seçenekleri değerlendirmelerine vesile olmak istedik.

Bu sene özellikle Mart sonuna doğru ülkemizin gündemine ve yaşamına daha fazla giren dünya geneli virüs salgınına rağmen Haziran ayındaki fuarımız normal sürecinde ilerlemekte, çalışmalarımız tüm hızıyla yerli ve yabancı ziyaretçi kayıtlarımızdan da gördüğümüz üzere sağlıklı devam etmektedir.

Süreci devamlı takip edip, katılımcılarımızın ve ziyaretçilerimizin en uygun şartlarda fuarı geçirmeleri ve hiçbir şekilde mağduriyet yaşamamaları için en sağlıklı planlamamızı yapıyoruz.

Ne ülke genelinde ne de dünya genelinde olumsuz gelişmeleri arzu etmesek de, firmalarımızın bu geçici süreçten daha güçlü çıkmalarını sağlayacak basılı ya da dijital reklam, tanıtım fırsatlarını kesinlikle kaçırmamaları gerektiğini özellikle vurgulamak isteriz. Finansal planlamalarını iyi yapan, bunu yaparken de piyasada bir ve birkaç adım daha da öne geçmelerini sağlayacak hem prestijli hem de makul bütçelerle tanıtımını ihmal etmeyen firmaların geçmişte her dönemde oluşmuş ve gelecekte her zaman oluşma ihtimali olan olumsuz süreçlerden nasıl güçlü çıktıklarını, çıkacaklarını her zaman gördük ve göreceğiz.

Bahar döneminde ertelenen global fuarların, yaz dönemi ve sonrası için büyük bir satın alma iştahı oluşturacağını, bu süreçte 2020 ikinci yarısına denk gelen, ülkemizde gerçekleşen PETZOO Antalya 2020 ve PETZOO Eurasia 2021 fuar katılımcılarımıza global pazarların satın alma tarafında ilgisinin daha da artarak ilerleyeceğini ön görüyor, buna iç piyasanın da iştahı ve normale dönecek olan motivasyonunu eklediğimizde pet sektöründe oldukça hacimli bir ekonomi oluşacağına inanıyoruz.

Bu sene PETZOO fuarları ile beraber PET HABER Gazetesi yayınımız, temsil ettiğimiz global PETS International yayını, CIPS, Animals Days fuarları ve gündemimizdeki alternatif mecralar ile firmalarımıza birçok seçenek ile pazarlara ulaşmanın en kolay yollarını yine sunup, onların her süreçte yanlarında olduğumuzu el birliği ile başarılı çalışmalar gerçekleştirerek göstermek istiyoruz.

Sağlıklı, mutluluk ve başarı dolu bir yıl geçirmenizi içten temenni ederiz.

Ulusal Fuarcılık Satış Koordinatörü

Cengiz GÜMÜŞ